W muzyce jazzowej spotyka się kilka sposobów oznaczeń akordów.
AKORD MAJOROWY
| Oznaczenie | Znaczenie | Użycie / komentarz |
|---|---|---|
| Cmaj7 | „major 7” | Najbardziej przejrzyste i popularne |
| CM7 | M = Major | Czasem mylone z m = minor, ale dość powszechne |
| CΔ7 | trójkąt = Major | Spotykane w jazzie, zwłaszcza w nutach ręcznych |
| C△7 | Unicode wersja trójkąta | Często używana w profesjonalnym zapisie nut |
| Cma7 | skrót od major | Rzadziej spotykane, ale zrozumiałe |
| Cmaj | Jeśli kontekst wyjaśnia brak septymy | np. w lead sheetach z uproszczonymi akordami |
| CMaj7 | Pełna forma | Wyraźne rozróżnienie od Cmin7 |
| CΔ | trójkąt bez 7 – czasem sugeruje domyślną septymę | ale może być nieprecyzyjne |
| C^7 | ^ jako symbol trójdźwięku durowego z wielką 7 | rzadkie, ale spotykane np. w literaturze amerykańskiej |
| C(maj7) | alternatywny zapis w nawiasie | np. dla akordów C(maj7♯11) |
AKORD MINOROWY
| Oznaczenie | Znaczenie | Użycie / komentarz |
|---|---|---|
| Am7 | minor 7 | Najczęstszy i najczytelniejszy zapis |
| A–7 | minus 7 | Styl jazzowy, bardzo popularny w Real Bookach |
| Amin7 | minor 7 | Pełna wersja – czytelna, choć dłuższa |
| Amin | minor (bez septymy) | Spotykane, gdy septyma nie jest potrzebna |
| Am | trójdźwięk molowy | Standardowy skrót, jeśli brak septymy |
| A− | minus = mol | Może też oznaczać trójdźwięk molowy bez 7 |
| Amin7 lub Amin | używane często w klasycznym/edukacyjnym kontekście | |
| Ami7 | włoska/fra kontaminacja „mi” | Rzadziej spotykane |
| A m7 | z odstępem – może wystąpić w ręcznym zapisie |
AKORD PÓŁZMNIEJSZONY
| Oznaczenie | Znaczenie / wyjaśnienie | Użycie / komentarz |
|---|---|---|
| Dø7 | półzmniejszony, symbol „ø” | Najczęstszy w jazzie i Real Bookach |
| Dm7♭5 | minor 7 z obniżoną kwintą | Najbardziej przejrzyste dla początkujących |
| Dmin7♭5 | pełne słowo minor | Klasyczne lub edukacyjne konteksty |
| D–7♭5 | minus 7 z ♭5 | Styl jazzowy |
| Dø7 | alternatywna wersja zapisu | Styl jazzowy |
| Dmi7♭5 | włoski / romański styl | np. w Hiszpanii, Włoszech |
| D m7♭5 | z odstępem – wersja ręczna | Spotykana w notacji odręcznej |
| D half-diminished | nazwa opisowa | Raczej w podręcznikach niż w realnych nutach |
CZTERODŹWIĘK ZMNIEJSZONY
| Zapis | Znaczenie / Styl | Uwagi |
|---|---|---|
| C°7 | Standardowy zapis jazzowy i klasyczny | najczęstszy |
| Cdim7 | „diminished 7th” – rozpisany | często w edukacji |
| Cdim | może oznaczać trójdźwięk zmniejszony (bez septymy) – uwaga na nieprecyzyjność | |
| C° | również może oznaczać tylko trójdźwięk zmniejszony | |
| Co7 | alternatywa zapisu graficznego (z literką „o”) | |
| C⁰7 | Unicode wersja (używana w komputerowych zapisach nut) | |
| Cdiminished 7th | pełna wersja | rzadziej w jazzie |
| C–♭5♭♭7 | analityczna forma (rzadko używana) |
| Zapis | Co oznacza | Skład | Dźwięki (dla C) |
|---|---|---|---|
| Cdim lub C° | trójdźwięk zmniejszony | 1 – ♭3 – ♭5 | C – E♭ – G♭ |
| Cdim7 lub C°7 | czterodźwięk zmniejszony (dim7) | 1 – ♭3 – ♭5 – ♭♭7 | C – E♭ – G♭ – A |
CZTERODŹWIĘK ZWIĘKSZONY
| Zapis | Znaczenie / Styl | Uwagi |
|---|---|---|
| C+7 | najkrótszy i popularny w jazzie/pop | „plus” = zwiększony |
| Caug7 | augmented 7th | bardziej opisowy, edukacyjny |
| C+maj7 | zwiększony + septyma wielka | jasny, ale mniej spotykany |
| Caugmaj7 | pełna wersja – jazz, klasyka | najdokładniejszy |
| C+Δ | zwiększony z wielką septymą | jazzowy skrót (rzadszy) |
| C+M7 | zwiększony z wielką septymą | alternatywa, czasem mylące |
| C♯5(7) | analityczny zapis (G♯ jako ♯5) | rzadko stosowany |
| C(aug7) | z nawiasem – opisowy | czasem w nutach edukacyjnych |
| Rodzaj akordu | Dźwięki | Nazwa |
|---|---|---|
| C+ / Caug | C – E – G♯ | trójdźwięk zwiększony |
| C+7 / Caug7 | C – E – G♯ – B♭ | zwiększony z małą septymą |
| C+maj7 / Caugmaj7 | C – E – G♯ – B | zwiększony z wielką septymą |
Uwaga na niejednoznaczności:
-
C+ = zazwyczaj trójdźwięk zwiększony
-
C+7 = zwiększony z małą septymą
-
C+maj7 ≠ C+7 – mają różne septymy!
| Kontekst | Najlepszy zapis |
|---|---|
| Jazz / Real Book | C+7, Caug7, C+maj7 |
| Edukacja / teoria | Caug7, Caugmaj7 |
| Ręczna notacja | C+7, C+Δ |
| Precyzja (np. w aranżacji) | Caugmaj7 |
AKORD DOMINANTOWY
| Zapis | Znaczenie / Styl | Uwagi |
|---|---|---|
| G7 | standardowy, jazz/pop/klasyka | najczęstszy, uniwersalny |
| Gdom7 | edukacyjny / opisowy | rzadko używany w praktyce |
| G⁷ | wersja typograficzna (górny indeks) | spotykane np. w nutach cyfrowych |
| G7/♯5 | dominanta z alterowaną kwintą | np. G – B – D♯ – F |
| G7♯9 | dominanta z alterowaną noną | często w jazzie/fusion |
| G7(b9) | dominanta z małą noną | klasyczny V7 w moll |
| G7sus4 | dominanta z zawieszoną tercją | G – C – D – F |
| G7alt | akord alterowany | zawiera ♯5, ♭5, ♯9, ♭9 – w zależności od kontekstu |
| G7b13 | dominanta z obniżoną 13-tką | np. G – B – D – F – E♭ |
Odmiany akordów dominantowych z rozszerzeniami
| Zapis | Dodatkowy składnik | Brzmienie / Funkcja |
|---|---|---|
| G9 | nona (A) | G – B – D – F – A |
| G11 | + nona + undecyma (C) | często z pominięciem tercji |
| G13 | + nona + undecyma + tercdecyma (E) | bogate brzmienie funk/jazz |
| G7♭9 | nona obniżona (A♭) | typowe V7 w moll |
| G7♯9 | nona podwyższona (A♯) | „akord Hendrixa” |
| G7♭5 / G7♯5 | kwinta alterowana | silne napięcie do rozwiązania |
| G7alt | zestaw różnych alteracji | np. ♯5, ♭9, ♯9, ♭13 – używane w jazz improv |
| G7sus4 | zawieszona tercja (C zamiast B) | napięcie bez trybu durowego |
| Styl | Zalecany zapis |
|---|---|
| Jazz / Funk | G7, G9, G13, G7♭9, G7♯9, G7alt |
| Pop / Rock | G7, G9, G7sus4 |
| Klasyka / edukacja | G7, Gdom7, G7♭9 |
| Improwizacja / fusion | G7alt, G7♯5♯9, G13♭9 |
| Akord | Symbol podstawowy | Z rozszerzeniem |
|---|---|---|
| Dominanta | G7 | G9, G13 |
| Alterowana | G7♭9, G7♯9, G7♯5 | G7alt |
| Zawieszona | G7sus4 | G13sus4 |
| „Hendrixowski” | G7♯9 | bardzo napięciowy |
Czym różni się akord dominantowy od innych?
| Typ akordu | Zapis | Septyma | Tercja | Uwaga |
|---|---|---|---|---|
| Dominantowy | G7 | mała (F) | wielka (B) | typowe V7 |
| Maj7 | Gmaj7 / GΔ | wielka (F♯) | wielka | nie ma funkcji dominantowej |
| Min7 | Gm7 | mała (F) | mała (B♭) | nie jest dominantą |
| Dim7 | G°7 | zmniejszona (E) | mała | funkcja napięciowa |
| Półzmniejszony | Gø7 | mała (F) | mała | np. IIø7 w moll |